Archive for Luty, 2014

Znaczenie słów kulinaria i sztuka kulinarna

Co oznacza termin „kulinaria”? Jaka jest definicja tegoż słowa? Skąd ono pochodzi? Z czym się kojarzy? Otóż warto tutaj użyć sformułowania określanego mianem sztuki kulinarnej. Dowiadujemy się wówczas, że dotyczy ona wszystkiego, co się wiąże z potrawami, a bardziej konkretnie z tym, jak je przygotowujemy, jakich używamy produktów, przepisów i jak ogólnie wpływamy na smak i zaspokojenie głodu. Zatem kulinaria to także kuchnia, jednak w znaczeniu różnorodności potraw i sposobu ich tworzenia. Umiejętność, jaką jest gotowanie może należeć zarówno do łatwej, jak i trudnej profesji, w zależności od tego, jakie dania przygotowujemy. Często pomocą kulinarną okazuje się tak zwana książka kucharska, w której znajdujemy mnóstwo przepisów i dzięki nim, jesteśmy w stanie przygotować większość potraw. Jeszcze lepsze okazują się poradniki multimedialne w postaci prezentacji wideo, czyli filmiki, na których kucharze pokazują, jak sporządzić określone danie, a zarazem podadzą jakieś przydatne nam wskazówki. Kulinaria to także estetyka dań. To jak zostaje ono podane, jak wygląda, wbrew pozorom ma ogromne znaczenie. Oddziałuje to na osobę jedzącą sugerując, iż danie to smakuje bardziej niż mogłoby się wydawać. Jest to co prawda mylne wrażenie, ale pozytywnie wpływa pośrednio na doznania smakowe. Oznacza to, że te same potrawy podzielone na dwie części, a podane w innej formie, mając ten sam smak, dla jedzącego mogą okazać się różne smakowo. Tak, czy inaczej estetycznie podane danie lepiej oddziałuje na nasz apetyt, przez co chętniej się do niego zabierzemy. Takich zagadnień dotyczą kulinaria.

Przykłady potraw podawanych w wigilię Bożego Narodzenia

Niekiedy dzieje się tak, że ludzie z racji tradycji spożywają pewne dania ze ściśle określonego menu. Czasem tym są różne święta i wówczas jest kultywowana pewna powtarzalność dań, ale często są to potrawy rzadziej jadane w dni powszednie. Ta powtarzalność dotyczy kolejnych świąt. Jednym z nich jest wigilia, czyli święto popularne w wielu krajach świata. Jest to święto kościelne i warto powiedzieć, że wówczas sztuka kulinarna choć istotna, nie powinna w myśl tradycji odchodzić od potraw jakie winny się znaleźć na wigilijnym stole. Mowa tu o dwunastu daniach, ale prawdą jest, że rzadko jednak, aż tyle się ich sporządza. Istnieje tutaj pewna różnorodność, w zależności od kraju, a w Polsce do najbardziej popularnych dań wigilijnych należą barszcz z uszkami, zupa grzybowa, ryba (najczęściej karp), pierogi z kapustą i grzybami, kluski z makiem, różnego typu paszteciki, kapusta z grzybami i grochem i do popicia najczęściej kompot z suszonych śliwek. Oczywiście dań tych jest więcej i są one różne, ale określa je jedna ściśle przestrzegana zasada – są to potrawy postne, bezmięsne. Przewiduje się, aby za dnia jeść jak najmniej, starać się ograniczać, a wraz z nadejściem pierwszej gwiazdki zasiąść do stołu i spróbować jak najwięcej dań, najlepiej nie zajadając się nimi. Przed kolacją wigilijną łamiemy się opłatkiem, składamy sobie życzenia, więc mówimy tutaj tak o tradycji kulinarnej, jak i innych towarzyszących świętu zwyczajach.

Dania podawane w czasie obiadu

Najważniejszym i głównym posiłkiem dnia jest obiad. Jest to posiłek spożywany każdego dnia, najbardziej obfity spośród wszystkich trzech, jeżeli weźmiemy pod uwagę śniadanie i kolację. Można jeszcze wspomnieć o jednym posiłku, który jest jedzony jeszcze przed obiadem, a nazywany jest drugim śniadaniem. Poza Polską znany jako lunch. Obiady często należą do nie trudnych w przygotowaniu posiłków, dość popularnych i sporządzanych stosunkowo często, przy użyciu ogólnodostępnych produktów. Dlatego też nie trzeba być mistrzem kuchni, a z racji codziennego spożywania przez większość ludzi tego głównego i obfitego posiłku możemy mówić o najbardziej powszechnej profesji kulinarnej. Często się mówi, że przygotowanie obiadu jest domeną kobiet, ale nie jest to reguła, tylko stereotyp. W Polsce przewidziane są dwa dania, z których jednym jest zupa. O wiele mniej popularna w innych krajach Europy, a u nas dość powszechna, a do tego możemy mówić o różnorodności tychże zup, nazywanych pierwszym daniem. Po jej spożyciu w obiadowym menu przychodzi zazwyczaj czas na drugie danie, często nazywane też głównym. Jest ono posiłkiem bardziej obfitym i mimo, że może to być różnego rodzaju potrawa, często stanowią ją mięso, ziemniaki i surówka. W zasięgu dłoni nie rzadko znajduje się też coś do popicia, jak na przykład kompot. We Włoszech, czy Francji często do obiadu podawane jest wino. W Polsce mniej popularne, ale niektórzy również je piją do posiłku. W niektórych krajach nie wyobrażają sobie obiadu, bez poprzedzającej go przystawki. Czyli czegoś lekkiego, niezbyt sytego i w nie dużej ilości, tak na zimno, jak i gorąco. Jeżeli chodzi o porę spożywania obiadu to możemy tu podać przedział czasowy od 12 do 16, ale wszystko zależy od takiego choćby czynnika, jak czas, w którym kończymy pracę, wracamy do domu. Warto też nadmienić, że obecnie nie rzadko rezygnuje się z zupy, natomiast często w niedzielę gotowany jest popularny rosół.

Torty i ciasta na różne okazje

Jeżeli mówimy o wyrobach kulinarnych warto też wspomnieć o deserach. Kulinaria bowiem to także liczne ciasta, torty i inne słodkie specjały. Je też należy tworzyć w oparciu o konkretne receptury. Pomińmy lody, które również należą do tych, które serwować można na deser i zajmijmy się ciastami, Te mogą być przyrządzane na zimno, lub na ciepło, czyli tak na prawdę pieczone. Ciasta najczęściej serwowane są z okazji poszczególnych świąt, choć nie znaczy to, że nie są jadane na co dzień. Świadczy o tym duża ilość cukierni, gdzie sprzedaje się najróżniejsze słodkie wyroby. Cukiernie możemy także nazwać ciastkarnią, ale to nie jedyne miejsca, gdzie możemy kupić taki deser. W zwykłych sklepach spożywczych także może być sprzedawane ciasto. Poza tym podają je też niektóre restauracje. Niekiedy ciasto, a częściej tort robiony jest na zamówienie, z okazji urodzin, wesela, czy innej uroczystości. Tort to tak naprawdę słodka masa, ciasto przekładane kolejnymi jej warstwami. Smaków istnieje tu bardzo wiele, ale najczęściej mówimy o tortach czekoladowych, bananowych, śmietankowych, czy owocowych. Podstawę stanowi najczęściej ciasto biszkoptowe. Ten ciastkarski specjał może być też nasączony jakimś alkoholem. Na wierzchu może znajdować się dedykacja z okazji konkretnej uroczystości, na przykład dla solenizanta. Ta wykonuje się najczęściej z czekolady, czy innej przygotowanej masy. Jeżeli natomiast chodzi o ciasta, to można też kupić gotowe składniki, niejako w zestawie. Wówczas taki deser możemy przygotować sami.

Mylące nazwy niektórych potraw

Niekiedy nazwy poszczególnych wyrobów kulinarnych bywają bardzo egzotyczne, czasem nawet komiczne. Część z nich ma swoje odpowiedniki w poszczególnych językach, inne obowiązują wszędzie w takiej samej formie. Tu też warto poruszyć temat nazewnictwa, które może nas wprowadzać w błąd. Można to udowodnić na podstawie niektórych dań, jakie niekiedy trafiają na polskie stoły. Pierwszym z brzegu przykładem będą tu pierogi ruskie.Dlaczego? Ponieważ jest to danie popularne głównie na Ukrainie i w Polsce właśnie. Nazwa ich pochodzi z Rusi Czerwonej, która to niegdyś dzielona była przez Polskę i Ukrainę. Zatem nie można tego typu pierogów kojarzyć z Rosją. Kolejną potrawą będzie tutaj ryba po grecku. Nie jest to ani ryba pochodząca z mórz tego leżącego na Półwyspie Bałkańskim kraju, ani też nie jest przyrządzana na sposób grecki, znany w tamtejszym kraju. Za to w Polsce jest to danie bardzo dobrze znane, najczęściej serwowane podczas Wigilii. Kolejny przykład stanowi karp po żydowsku. Co prawda ryba ta jest najczęściej jadana przez społeczność żydowską, ale nie należy kojarzyć potrawy z Izraelem. Można jeszcze wspomnieć o fasolce po bretońsku, jednak co do jej pochodzenia zdania są podzielone. Niby nazwa tegoż dania przywołuje nam na myśl Bretanię, która to leży we Francji, ale jednak nie każdy tak uważa, a w Polsce ten rodzaj fasolki jest niezwykle popularny.

Popularność potrawy zwanej pizzą

Jedną z bardzo popularnych potraw jest włoskie danie, czyli pizza. Jej rodzajów jest bardzo wiele i trudno wszystkie wymienić, gdyż tutaj też występuje pewna dowolność w jej przygotowaniu. Jednak jest kilka wersji, posiadających odpowiednie nazwy i wówczas obowiązuje określony przepis, na którym należy się opierać. Możemy tu wymienić między innymi pizzę alla napolitana, siciliana, Margherita, calzone, calabrese, czy choćby alle vongole. Danie to, to przede wszystkim ciasto, a to co się na nim znajdzie to już prawdziwa różnorodność. Popularny jest ser, szynka pieczarki, pomidory, papryka, jak również cebula. Ale bywają i takie składniki, jak kukurydza, krewetki, kurczak, czy nawet bekon. Wszystko jest okraszone dużą ilością przypraw i podane razem z sosem i tu też istnieje pewna dowolność. Najczęściej na pizzę trafimy w lokalu gastronomicznym, który z racji tegoż specjału często określany jest mianem pizzerii. Można jednak także zamówić taką potrawę, a wówczas w określonym czasie zostanie nam ona dostarczona we wskazane miejsce i to jeszcze ciepła. Wówczas można sobie zażyczyć, aby przykładowo była ona z podwójnym serem, czy tez pozbawiona jakiegoś składnika, który nam nie odpowiada. Istnieją też rodzaje pizzy wegetariańskiej, a ponad to możemy znaleźć danie o łagodnym smaku, jak również pikantne. Zamówienie najczęściej dokonywane jest telefonicznie. W pizzerii nie rzadko podawane jest także piwo. Najpopularniejszą siecią okazuje się tu być Pizza Hut. Potrawę możemy także nabyć w postaci mrożonej w niejednym sklepie, ale jej walory smakowe będą niższej jakości.

Stanowisko kucharza i zadania do niego należące

Mistrzem sztuki kulinarnej jest kucharz. W profesji tej nie ustępuje nawet kobiecie, jeżeli jest odpowiednio obeznany nie tylko z przepisami, ale i innymi podstawowymi zasadami gotowania. W kuchni osoba taka musi nie tylko posiadać wiedzę, ale także pewną kulinarną fantazję. Nie powinna gotowania traktować, jako pracę, gdyż mówi się, iż najlepszym kucharzem jest ten, kto gotowaniu oddaje serce, lubi eksperymentować i kocha swoją pracę. Oczywiście odnosi się to też do kucharek. W zależności, gdzie pracuje, może być także szefem kuchni. Wówczas odpowiedzialny jest za przygotowanie zamówień od kelnerów, czuwa nad porządkiem i swoim zespołem, ale winien też znać się na tyle dobrze na gotowaniu, by móc doradzić, przekazać jakieś wskazówki, jeśli zajdzie taka potrzeba, co nie znaczy jednak, że jego pracownicy bywają amatorami. Niekiedy też sam powinien pomagać w przygotowywaniu dań. Wówczas to spoczywa na nim duża odpowiedzialność, tym bardziej jeżeli pracuje w restauracji o wysokiej renomie, czy też gotuje dla osobistości. Niekiedy kucharz jest osobą przyjmującą zamówienie, dowiadując się, iż jego klientami będą ważne osoby z obcych krajów, których to warto uraczyć jakąś dobrze znaną im potrawą. Dlatego też atutem będzie tu znajomość obcych kuchni. Odpowiednikiem kucharza na morzu jest osoba określana mianem koka. On to gotuje posiłki dla marynarzy, kiedy są oni w rejsie. Wówczas też posiada pod sobą załogę, która w dużej mierze uczestniczy w przygotowaniu potraw. Nie chodzi tu jednak o załogę statku, tylko zespół znający sztukę kulinarną, ewentualnie kogoś, kto przygotuje produkty, zanim trafią do kuchni. Czyli przykładowo wymyje je, oczyści, czy na przykład obierze ziemniaki i posprząta stanowisko pracy. Kok „okupuje” przestrzeń zwaną na statku kambuzem.

Tradycyjna kuchnia rodem z gór

W Polsce mówi się, że tradycyjne kuchnie danego regionu są niepowtarzalne i ciężko im dorównać, odtworzyć je, nie znając odpowiednich przepisów, które raczej nie są powszechne i przechodzą z pokolenia na pokolenie. Są też pewnym elementem kultury i nie rzadko wizytówką takiego miejsca. Bez wątpienia jedną ze szczycących się swoją kuchnią regionalną krainą jest Podhale i inne miejscowości górskie. Zatem mówimy tutaj o kuchni góralskiej. Co też mogą nam zaoferować mieszkańcy gór, witając nas u siebie? Na stole nie powinno zabraknąć słynnej kwaśnicy. Jest to zupa przyrządzana z kiszonej kapusty. Od chleba bardziej popularny jest moskol, który powstaje na bazie ziemniaków. Jeżeli chodzi natomiast o mięso, to prym wiodą tu potrawy z mięsa owczego i z tego też powodu doskonale smakowo prezentuje się pieczona baranina, kotlety, czy też udziec barani. Tajemniczo brzmią dla przyjezdnych takie nazwy potraw, jak hałuski, bukty, czy też prażucha. Nie można też nie wspomnieć o oscypku, który stanowi słony, wędzony ser, którego receptura owiana jest głęboką tajemnica i wiadomo jedynie, że pochodzi on z mleka owczego. Niekiedy możemy się też spotkać na Podhalu z myśliwską potrawą, a zatem bigosem, ale ten rozpowszechniony jest i w innych regionach Polski. Nie rzadko słyszy się o tzw. herbatce z prądem. Jest to herbata z cukrem i dodatkiem spirytusu.

Specjały pochodzące z kuchni polskiej

Niejedna osoba zna przysłowie „cudze chwalicie, swego nie znacie”. Odnosi się ono do wielu rzeczy i na pewno warto tu wspomnieć o kuchni. Mówi się, że ta włoska, czy francuska, chińska są doskonałe, ale prawdą jest, że i ta polska sztuka kulinarna należy do jednej z najlepszych. W Kraju nad Wisłą jest wiele tradycyjnych potraw, których próżno szukać w innych zakątkach tak Europy, jak i świata. Po pierwsze warto zaznaczyć, iż nasze pieczywo w porównaniu z tym pochodzącym z obcych krajów, nie ma sobie równych. Głównie odnosi się to do chleba. Ale co może się znaleźć na naszych stołach, a czego nie uświadczymy zagranicą? Bez wątpliwości musimy wymienić żurek, który przypadł do gustu wielu obcokrajowcom i jest bardzo chwalony. Inną taką tradycyjną potrawą jest bigos, czyli danie z kapusty z różnymi dodatkami. W Polsce popularna też jest golonka, galareta mięsna, ser biały, czy choćby ogórki kiszone. Warto też wspomnieć o zupach, takich jak kapuśniak, barszcz czerwony, czy grzybowa. W przypadku tej ostatniej istotne jest to, że w niektórych krajach, może poza pieczarkami nie jada się grzybów i potraw z nich przyrządzanych, by wspomnieć o zasmażce najczęściej składającej się z maślaków. Ponadto Polska słynie z pierogów i gołąbków. Trzeba też powiedzieć, że w niektórych regionach możemy się spotkać z potrawą na bazie ziemniaków, określaną jako prażonki, lub pieczonki.

Popularność barów szybkiej obsługi zwanych fast foodami

Pomimo tego, że tak zwane fast foody są bardzo niezdrowe, cieszą się ogromną popularnością. Są trzy powody takiego faktu: po pierwsze – są smaczne, po drugie – ich przygotowanie nie trwa długo i w końcu po trzecie – często są zlokalizowane w miejscach, gdzie panuje duży ruch. Nie rzadko są to pobliża dworców, lotnisk, centra handlowe. Tradycyjnie mowa tu o takich potrawach, jak hot-dogi, zapiekanki, hamburgery i cheeseburgery, czy też frytki. Jednak obecnie w takich punktach małej gastronomii możemy dostać o wiele więcej. Na pewno też można się napić coca-coli, bądź innego napoju. Bardzo istotne jest również to, że w Polsce menu wzbogacono o jeden specyficzny produkt, bardzo chwalony przez obcokrajowców, a mianowicie żurek, którego próżno szukać poza Polską. Prym wiedzie tu amerykański McDonald’s, w którym oprócz wszelkiego typu burgerów (w tym także kurczaka), frytek można się napić mlecznego napoju o różnych smakach. Ten podawany na zimno napój to shake. Sieć McDonalds cieszy się dużą popularnością też ze względu na częste promocje, ale w zwykłym fast foodzie też można dobrze zjeść, za o wiele niższą cenę. Obecnie możemy też wspomnieć o pewnym konkurencie, który radzi sobie równie dobrze, a mowa tu o tureckim kebabie podawanym w barach szybkiej obsługi. Tu również możemy użyć terminu fast food.